پرکردن دندان چگونه انجام می شود؟

پرکردن دندان جزو رایج ترین درمان هایی است که توسط‌ دندانپزشک انجام می‌شود و از طریق آن بافت های آسیب دیده دندان ترمیم می گردد.

آسیب های دندان ناشی از پوسیدگی دندان یا ضربه دیدن دندان است و از طریق پر کردن ترمیم می‌شود.

با استفاده از پر کردن دندان، دندان های پوسیده و آسیب دیده احیا می‌شوند و فرسودگی در آنها رفع می گردد.

اینگونه عملکرد طبیعی دندان بازمی گردد و دندان ظاهر خوبی پیدا می کند.

پیش از اینکه حفره دندان توسط دندان پزشک پر شود محل پوسیدگی به خوبی تمیز و ضدعفونی شده و با برداشتن بافت پوسیده دندان، مواد پر کننده را جایگزین می کنند که این مواد دارای جنس های مختلف و کیفیت های مختلف هستند‌.

انواع مواد پر کننده دندان

برای پر کردن دندان ها از مواد مختلفی استفاده می کنند که با توجه به محل وجود پوسیدگی و میزان حفره ای که در دندان ایجاد شده است این مواد انتخاب می‌شوند و مورد استفاده قرار می گیرند.

پر کردن دندان با مواد هم رنگ و غیر هم رنگ صورت می گیرد.

نوع همرنگ مواد نسبت به مواد غیر همرنگ مقاومت کمتری دارند و میزان دوام آنها کمتر است.

مواد همرنگی که برای دندان ها استفاده می‌شود شامل سرامیک، کامپوزیت و گلاس آینومر هستند.

زمانی که دندان ها تحت فشار زیادی باشند و از طریق جویدن به آنها فشار زیادی وارد شود، برای پر کردن آنها از فلز ها استفاده می کنند.

فلز ها دارای استحکام بیشتر بوده و دوام بیشتری دارند اما رنگ آنها شبیه رنگ دندان ها نیست و جلوه خوبی ندارند.

از این رو از این مواد برای پر کردن دندان های جلویی استفاده نمی کنند و بیشتر در قسمت دندان های آسیاب به کار گرفته می‌شوند. مواد غیر همرنگ شامل آمالگام و طلا هستند.

انواع مواد پر کننده دندان عبارتند از:

کامپوزیت

مواد کامپوزیت از ترکیب شیشه، کوارتز و رزین آکلریک ساخته شده و نسبت به پرکننده های همرنگ دیگر، مقاومت بیشتری دارند و در مقایسه با مواد آمالگام‌ از قیمت بالاتری برخوردار است.

کامپوزیت رنگی چون رنگ‌ دندان دارد و برای دندان های جلویی گزینه مناسبی می باشد. از مزایای کامپوزیت می توان موارد زیر را نام برد:

• ظاهر خوب و یکدستی به دندان ها می دهد چون همرنگ دندان است و برای پر کردن دندان های جلویی گزینه مناسبی است.
• پر کننده های کامپوزیتی به ساختار دندان وصل شده و بخشی از ساختار دندان می‌شوند.
• باعث پر شدن حفره های ایجاد شده به دلیل پوسیدگی میشود و پوسیدگی و شکستگی دندان را هم رفع می کند.
• برای استفاده نیاز نیست که ساختار سالم دندان را تخریب کرد. تنها فضای حفره ایجاد شده به دلیل پوسیدگی را می توان با استفاده از آن پر کرد.

این ماده پر کننده در کنار مزایایی که دارد همراه با یکسری عیب به شرح زیر است:

• مقدار دوام آن کم است و زودتر از پرکننده های آمالگام دچار فرسودگی میشوند. نمی توان با وجود این مواد پر کننده، فشار زیادی را حین جویدن تحمل کرد.
• پر کردن از طریق کامپوزیت در مقایسه با آمالگام نیاز به زمان بیشتری دارد و گاهی اوقات نیاز به بیشتر از یک جلسه جهت درمان دندان موردنظر است.
• امکان جدا شدن و خورده شدن مواد کامپوزیت وجود دارد.
• هزینه استفاده از مواد کامپوزیت در مقایسه با آمالگام بالاتر است‌.

آمالگام

آمالگام ماده ای است که از فلز هایی چون نقره، مس، روی، جیوه ایجاد شده و نقره ای رنگ است.

این ماده در مقایسه با مواد پر کننده همرنگ دارای دوام بیشتری است و برای دندان های آسیاب و آن دسته دندان هایی که به آنها فشار بیشتری وارد می‌شود گزینه مناسبی است.

آمالگام از لحاظ هزینه ای مقرون به صرفه است و سال های زیادی است که برای پر کردن دندان مورد استفاده قرار می گیرد.

استفاده از آمالگام جهت پر کردن دندان همراه با مزایایی به شرح زیر است:

• دارای دوام بالایی است و بین ۱۰ الی ۱۵ سال عمر آن می باشد.
• فلزی محکم است که استحکام بالایی دارد و برای دندان هایی که فشار زیادی روی آنها است گزینه مناسبی است.
• از لحاظ هزینه ای مقرون به صرفه است.

آمالگام در کنار مزایایی که دارد همراه با یکسری معایب نیز است که این معایب به شرح زیر هستند:

• چون رنگ آن نقره ای است و رنگی شبیه رنگ دندان نیست، از لحاظ ظاهری جلوه زیبایی ندارد.
• برای استفاده از آن علاوه بر اینکه قسمت های پوسیده را تخلیه می کنند باید قسمتی از بافت های سالم هم تخلیه شود تا امکان قرار گیری آمالگام بر روی دندان فراهم گردد.
• با مصرف مایعات سرد و گرم ممکن است دچار انبساط و انقباض شود و ترک بخورد یا بشکند.
• امکان تغییر رنگ در بافت های اطراف دندان وجود دارد و ممکن است رنگ خاکستری بگیرند.
• امکان حساسیت افراد به جیوه موجود در آن وجود دارد.

سرامیک

پر کننده های سرامیکی از پرسلن تولید شده اند و در مقایسه با کامپوزیت نسبت به لکه گیری مقاومت تر بوده و شکلی طبیعی تر دارند.

مدت زمان دوام این مواد ۱۵ سال بوده و قیمت بالایی دارند.

از مزیت های پر کردن دندان با سرامیک می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرامیک همرنگ با دندان ها می باشد و زیبایی بیشتری نسبت به سایر گزینه ها دارد.
• نسبت به کامپوزیت مقاومت بیشتری دارد و به دلیل اینکه فشار شدید فک را بهتر تحمل می کند برای دندان های عقبی بسیار مناسب می باشد.
• پر کردن دندان با سرامیک بیش از 15 سال طول عمر دارند.
• این نوع از مواد نسبت به کامپوزیت در برابر تغییر رنگ و لکه بسیار مقاوم تر می باشد.

از معایب پر کردن دندان با سرامیک می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیشترین اشکالی که این نوع از مواد دارد هزینه بالا آن می باشد.
• نیاز به بیش از یک جلسه مراجعه برای ترمیم دندان می باشد.

طلا

این پر کننده تهیه شده از طلا، مس و دیگر فلزات محکم و گران قیمت است و بر روی دندان ها از ظاهری طبیعی برخوردار نیستند.

از مزایای استفاده از پرکننده طلا می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• مقدار دوام و ماندگاری آن بالا است و بین ۱۰ الی ۱۵ سال است به صورتی که شکستگی یا خردشدگی در آن رخ نمی دهد.
• مقدار استحکام بالایی دارد و می‌تواند فشار زیاد ناشی از جویدن را تحمل کند.
• نسبت به آمالگام نقره زیباتر بوده و به نوعی چشم نواز تر است.

در کنار این مزایا معایب زیر قرار دارد:

• هزینه استفاده از این پر کننده بسیار بالا است و نسبت به آمالگام حدودا ۱۰ برابر بیشتر است.
• نیاز به مدت زمان بیشتری برای پر کردن دارد.
• امکان شوک گالوانیکی به دلیل تماس فلز و بزاق وجود دارد.
• چون همرنگ دندان ها نیست از جلوه زیبایی دندان ها کم می کند.

گلاس آینومر

پرکننده های گلاس آینومر تهیه شده از آکلیریک و نوع خاصی از شیشه هستند و برای دندان های کودکان و دندان های زیر خط لثه به کار گرفته می‌شوند.

این مواد فلوراید آزاد می کنند و از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کنند.

گلاس آینومر در مقایسه با کامپوزیت ضعیف تر است و امکان سایش و شکستگی در آن بالا است. این مواد ۵ سال دوام داشته و به اندازه کامپوزیت هزینه بر است.

مراحل پر کردن دندان

برای پر کردن دندان ابتدا دندانپزشک اقدام به بی حسی موضعی دندان می کند تا بیمار حین درمان دردی را حس نکند.

بعد با استفاده از دریل های مخصوص یا دیگر دستگاه ها (با توجه به نظر خود پزشک دستگاه لازم انتخاب می‌شود) قسمت های پوسیده دندان را خارج می کند.

سپس با استفاده از میله مدرج برداشته شدن تمام قسمت های پوسیده مشخص شده و چنان چه تمام پوسیدگی ها خارج شد، دندان را تمیز می کند و باکتری ها و ذرات خارجی را از روی آن پاک می کند.

در صورت نزدیک بودن پوسیدگی به ریشه دندان، لایه ای را از طریق یونومر شیشه یا رزین کامپوزیت بر روی دندان کشیده تا از آن محافظت شود و بعد از این کار، مواد پر کننده در حفره قرار می گیرد.

رزین کامپوزیت به صورت لایه لایه داخل دندان قرارا می گیرد و هر لایه با تابش نور مخصوصی سخت می شود و بعد از آن لایه بعدی قرار می گیرد.

همینطور مواد به صورت لایه لایه در دندان ها پر می شود و مواد اضافی برداشته می شود.

در آخر پولیش توسط دندانپزشک انجام می‌شود و آزمایش بایت صورت می گیرد تا از درستی درمان اطمینان حاصل شود.

بهترین مواد برای پر کردن دندان ها چیست؟

به طور قطعی نمی توان گفت کدام مواد پرکننده بهترین هست زیرا با توجه به شرایط دندان ها و فک هایتان دکتر زهرا خلیلی بهترین مواد را برای شما انتخاب می کنند.

از مواردی که در انتخاب مواد پر کننده دندان هایتان نقش دارد می توان به موراد زیر اشاره داشت:

میزان ترمیم و بزرگی حفره

در صورتی که میزان خرابی و حفره دندانتان بزرگ باشد نمی توانید از مواد آمالگام استفاده کنید.

بهتر است از کامپوزیت یا گلاس آینومرها برای ترمیم دندان استفاده شود.

اگر حفره بسیار بزرگ باشد و نتوان به روش معمولی آن را پر کرد دندانپزشکان از روش اینله و انله استفاده می کنند.

در معرض دید بودن دندان پوسیده و شکسته

از مواردی که برای پر کردن دندان ها مهم می باشد، در معرض دید بودن دندان ها می باشد.

برای ترمیم دندان های جلو که در زمان خندیدن یا صحبت کردن دیده می‌شوند از مواد پر کننده همرنگ دندان استفاده می‌شود تا زیبایی بیشتری داشته باشد.

برای پر کردن دندان های عقبی که هنگام حرف زدن دیده نمی شوند، فاکتور تحمل فشار اهمیت بیشتری دارد.

قرارگیری دندان در معرض فشار زیاد

در صورتی که دندان های پوسیده شما در معرض فشار زیاد در زمان جویدن یا گاز گرفتن باشد، باید از مواد مستحکمی برای پر کردن دندان هایتان استفاده کنید.

فلز ها با دوام ترین و محکم ترین مواد پر کننده دندان ها می باشند.

آلرژی و حساسیت به مواد پر کننده

بعضی از افراد به جیوه و آمالگام در مواد حساسیت دارند و بهتر است از دیگر مواد مثل سرامیک کامپوزیت و گلاس اینومر استفاده کنید.

مراقبت های بعد از پر کردن دندان

برای طولانی کردن ماندگاری دندان های پر شده انجام کار های زیر توضیح می شود:

• پس از پر کردن دندان ها تا 24 ساعت از نوشیدن و خوردن غذا های بسیار گرم و بسیار سرد خودداری کنید
• تا چند روز از خوردن غذا های سفت و چسبناک خودداری کنید.
• در صورتی که دندان قروچه دارید برای چند روز از محافظ دندان برای محافظت از پرکردگی هایتان استفاده کنید.
• باید بهداشت دهان و دندان هایتان را حفظ کنید و به طور منظم نخ دندان بکشید و با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
• حداقل روزی یکبار می توانید از دهانشویه آنتی باکتریال استفاده کنید.
• در صورتی که شکافی در پر کردگی دندان هایتان حس کردید حتما به دندانپزشک خود اطلاع دهید تا وضعیت آنها را بررسی کنند.

پر کردن دندان های شیری کودکان

تا سن 12 سالگی تنها دندان های قابل استفاده برای کودکان دندان های شیری می باشند و به همین دلیل اهمیت بسیار زیادی دارند.

در صورتی که دندان های کودکتان پوسیده شود، به درستی نمی توانند غذا بخورند و در روند رشد و تغذیه کودکان اثر منفی می‌گذارد

از زمانی که دندان های شیری کودکان شروع به پوسیدن می کنند و امکان دارد لثه دچار ابسه و عفونت شود و برای سلامت کودک خطرناک می باشد.

اگر دندان های شیری کودکان خارج از موعد مشخص بیفتند و خراب شوند امکان دارد دندان های دائمی آنها به صورت کج رشد کنند یا حتی نهفته شوند و رشد نکنند.

والدین عزیز دقت کنید که باید برای پر کردن دندان های شیری در زمان درست و به موقع اهمیت بدهید و به دندانپزشکی اطفال برای معاینه مراجعه نمایید.