ترمیم دندان چیست؟

هر درمانی که برای زیباتر شدن دندان ها و بهبود یافتن عملکرد آنها صورت می گیرد را ترمیم دندان می گویند.

زمانی که به دندانپزشک مراجعه می کنید سلامت دندان ها مورد ارزیابی قرار می گیرد و شدت آسیب دندان مشخص می‌شود تا با توجه به آن بهترین گزینه جهت ترمیم دندان انتخاب شده و انجام گیرد.

ترمیم دندان شامل تمام روش هایی است که برای رفع مشکلات عملکردی و ظاهری دندان مورد استفاده قرار می گیرد.

دندان ها به دلایلی چون پوسیدگی و شکستگی از بین می روند و با به کار گرفتن انواع ترمیم می توان موجب بهبود آنها شد.

انواع ترمیم دندان

روش های مختلفی برای ترمیم دندان وجود دارد که عبارتند از:

پر کردن دندان

از رایج ترین روش های ترمیم دندان می توان به پر کردن‌ دندان اشاره کرد.

زمانی که در دندان حفره ایجاد می‌شود دندانپزشک با استفاده از مواد پرکننده حفره های ایجاد شده را پر می کند.

مقدار مواد پر کننده مصرفی بستگی به میزان عمق حفره ایجاد شده و پوسیدگی موجود دارد.

برای پر کردن دندان، پوسیدگی ها توسط دندان پزشک خارج شده و بعد با استفاده از مواد پر کننده سوراخ موجود را پر می کنند. مواد مورد استفاده جهت پر کردن دندان عبارتند از:

• آمالگام
• پرسلن (سرامیک)
• رزین کامپوزیت
• گلاس آینومر
• طلا
• اینله (inlays) یا آنله (onlays)

روکش دندان یا تاج

از دیگر روش های ترمیم دندان می توان به روکش دندان و تاج اشاره کرد.

تاج دندان به کلاهکی گفته می‌شود که بر روی دندان قرار می گیرد و برای محافظت از دندان در برابر پوسیدگی به کار گرفته می‌شود.

زمانی که حفره ایجاد شده از اندازه نرمال بزرگتر باشد از تاج دندان استفاده می کنند. از دیگر کاربرد های تاج دندان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• از دندان در برابر ضعیف شدن و ایجاد ترک خوردگی محافظت می کند.
• از دندان در برابر فرسودگی محافظت می کند.
• بر روی ایمپلنت های کاشت شده قرار می گیرد.
• از دندان های آسیب پذیر بعد از روت کانال، محافظت می کند.

بریج دندان یا پل

فاصله ای که میان دندان ها به دلیل از دست دادن چند دندان ایجاد می‌شود را به وسیله دندان های مصنوعی که بریج نام دارد پر می کنند.

گاهی از اوقات بریج های مورد استفاده به وسیله تاج به دندان های که در اطراف قرار دارند وصل می‌شوند.

جنس بریج از سرامیک، رزین و پرسلن است و با رنگ دندان مطابقت دارد.

بریج ها دارای انواع مختلف به شرح زیر هستند:

• بریج دندان معمولی یا سنتی
• بریج دندانی مریلند یا چسبنده
• بریج دندانی با پشتیبانی از ایمپلنت
• بریج دندانی Cantilever

ایمپلنت دندان

از دیگر روش های ترمیم دندان می توان به ایمپلنت دندان اشاره کرد که جهت جایگزینی دندانی که از دست رفته است به کار گرفته می‌شود.

ایمپلنت ها ریشه های مصنوعی هستند که چون لنگر هایی در استخوان فک قرار می گیرند و سر آن از لثه بیرون بوده و به تاج مصنوعی وصل می گردد.

جنس ایمپلنت معمولا از تیتانیوم یا آلیاژ تیتانیوم است.

روکش و باندینگ دندان

روکش و باندینگ پوسته هایی هستند که دارای ظاهری طبیعی و رنگی چون رنگ دندان هستند و قسمت جلویی دندان را پوشش می دهند.

استفاده از روکش باعث یکدست شدن دندان های کوچک و کوتاه شده و به دندان های بد رنگ و ترک خورده یا دندان هایی که شکسته اند ظاهر و رنگ یکدست و یکنواختی می دهد.

دندان مصنوعی

دندان مصنوعی از دیگر راهکار های ترمیم دندان می باشد که از طریق آن دندانی مصنوعی بر روی لثه قرار می گیرد و برای یک فک کامل به کار گرفته می‌شود.

این دندان ها به صورت سنتی بر روی لثه فرد محکم می گردد و گاهی اوقات از طریق مگنت و آهنرباهایی که داخل لثه هستند به لثه وصل می‌شوند.

یکسری دندان مصنوعی هم وجود دارد که با کمک ۴ یا ۶ ایمپلنت به فک محکم می‌شوند.

روش های تشخیص برای مشخص شدن دندان نیاز به ترمیم

اینکه چه دندانی نیاز به ترمیم دارد باید توسط پزشک متخصص مشخص گردد.

روش های مختلفی برای این منظور وجود دارد که با استفاده از آنها می توان دندان آسیب دیده را مشخص نمود از جمله:

انجام دادن معاینه توسط دندانپزشک

در این روش با معاینه دندان ها توسط دندانپزشک با تجربه و حاذقی همچون دکتر زهرا خلیلی، از طریق چشم تیرگی ها و شکستگی های دندان مشخص شده که نشانه ای از خرابی و وضعیتی که دندان دارد می باشد.

دندان پزشک از طریق ایجاد فشار به مینای دندان احتمال وجود پوسیدگی را بررسی کرده (اگر نرم باشد نیاز به ترمیم‌ دارد) و روش مورد نیاز جهت ترمیم را مشخص می کند.

استفاده کردن از اشعه ایکس

از طریق تصویربرداری اشعه ایکس در مورد خرابی دندان تصمیم گیری می‌شود. اشعه ایکس به صورت دقیق هر گونه خرابی در میان دندان ها و داخل آنها را نشان می دهد.

استفاده کردن از رنگ مخصوص

استفاده کردن از رنگ مخصوص از دیگر روش های تشخیص برای دندان ها است که نیاز به ترمیم دندان را مشخص می کند.

در این روش با استفاده از رنگ و تغییر یافتن آن بر روی دندان نواحی پوسیده مشخص می گردد.

استفاده از فلورانس لیزر

از طریق فلورانس لیزر و تاباندن نور مرئی قرمز رنگ به دندان ها نوعی بازتاب نور فلورانسی‌ ایجاد می‌شود که با مقایسه این نور بازتاب شده دندان های پوسیده و سالم مشخص می گردد.

مشکلات دندان که به ترمیم احتیاج دارند چیست؟

مشکلات دندانی که به ترمیم نیاز دارند عبارتند از:

پوسیدگی دندان

با توجه به میزان پوسیدگی موجود و محل قرار گیری دندان روش ترمیم دندان انتخاب می‌شود.

بهتر است پوسیدگی در مراحل اولیه و پیش از ایجاد درد درمان شود تا به درمان کمتری احتیاج داشته باشد.

پوسیدگی از طریق عصب کشی، فلوراید درمانی، پر کردن، روکش کردن و کشیدن ترمیم می‌شود.

ترک یا شکست دندان

شکستگی در اکثر اوقات در تاج دندان رخ می دهد و چنان چه شدید باشد ممکن است تمام یا نصف دندان فرد را بشکند.

برای ترمیم شکستگی دندان از روش های کامپوزیت، روکش دندان، لمینت، عصب کشی و ایمپلنت استفاده میشود.

ترک های دندان معمولا کوچک و بی ضرر بوده و به خوبی قابل مشاهده نیستند.

ترک دندان ممکن است باعث ایجاد درد ناگهانی هنگام سرد و گرم شدن شود. برای ترمیم دندان ها در زمان ترک خوردن از لمینت، کامپوزیت، روکش و کشیدن دندان استفاده می‌شود.

لب پر شدن دندان

در لب پر شدن دندان قسمتی از لبه دندان شکسته می‌شود و تاج دندان آسیبی نمی بیند. برای درمان لب پر شدن دندان از کامپوزیت استفاده می کنند.

دندان عصب کشی شده

در زمان سرایت پوسیدگی به پالپ و عصب دندان از عصب کشی دندان استفاده می‌شود.

این عارضه با درد و عفونت همراه است. با خارج کردن پالپ عفونی و پر کردن جای آن با مواد مخصوص این مشکل رفع می گردد.

گاهی اوقات همراه با عصب کشی از روکش دندان و لمینت نیز استفاده می‌شود تا مانع از شکننده شدن دندان و تغییر رنگ در آن شوند.

دندان از دست رفته

گاهی مواقع پوسیدگی و عفونت در دندان بسیار شدید است به صورتی که تنها راه درمان آن کشیدن دندان است.

در این شرایط برای ترمیم دندان از روش هایی چون بریج دندان، ایمپلنت دندان و دندان مصنوعی استفاده می‌شود.

ساییدگی دندان

ساییدگی در قسمت های مختلف سطح دندان رخ می دهد و موجب کوتاه شدن دندان و زرد شدن در آنها می گردد.

این عارضه علائم شدیدی نداشته و به روش های کامپوزیت ونیر دندان و روکش دندان ترمیم می گردد.

مراحل ترمیم دندان

در ادامه مراحل ترمیم دندان را شرح می دهیم:

تشخیص، ارزیابی و طرح درمان

این فرآیند با یک معاینه جامع دندانپزشکی آغاز می‌شود که شامل گرفتن عکس با اشعه ایکس است.

دندانپزشک ماهیت و میزان مشکل دندانی مانند پوسیدگی، شکستگی یا دندان‌های از دست رفته را مشخص می‌کند.

بر اساس این، یک برنامه درمانی کلی تعیین می‌شود.

تزریق بی حسی موضعی

بی‌حسی موضعی برای بی‌حس کردن ناحیه آسیب‌دیده و اطمینان از راحتی بیمار در طول عمل انجام می‌شود.

علاوه بر این، در این مرحله از لیزر دندانپزشکی نیز استفاده می‌شود که اثر بی‌حسی عمیق و تجربه درمان ترمیمی بدون درد را فراهم می‌کند.

درمان بر اساس ترمیم مورد نیاز

بسته به نوع ترمیم، دندانپزشک دندان را بر اساس آن آماده می‌کند؛ برای پر کردن، قسمت پوسیده دندان برداشته می‌شود و یک حفره تمیز باقی می‌ماند که با مواد ترمیمی پر می‌شود.

برای روکش و اینله/آنله، دندان برای تطبیق با ترمیم تغییر شکل داده می‌شود. برای ایمپلنت‌های دندانی، یک عمل جراحی برای قرار دادن پایه ایمپلنت در استخوان فک لازم است.

برای دندان مصنوعی، قالب‌هایی از دهان گرفته می‌شود تا یک دندان مصنوعی مناسب ایجاد شود.

قرارگیری نهایی

ترمیم از نظر تناسب بررسی شده و در صورت لزوم تنظیم می‌شود. برای روکش‌ها و بریج‌ها، از سیمان برای اتصال دائمی ترمیم به دندان استفاده می‌شود.

برای پر کردن دندان‌های پوسیده، اغلب از نورهای مخصوص برای سفت شدن مواد مورد استفاده در ترمیم استفاده می‌شود.

ایمپلنت‌های دندانی نیز به پایه‌ها متصل می‌شوند و دندان مصنوعی در جای خود قرار می‌گیرد. ارزیابی نهایی انجام می‌شود.

مراقبت های بعد از ترمیم دندان

پس از ترمیم دندان، دندانپزشک شما ممکن است توصیه کند که عادات غذایی و آشامیدنی خود را تغییر دهید و به مدت ۲۴ ساعت دستورالعمل‌های خاصی را دنبال کنید:

• شما باید به مدت ۲۴ ساعت پس از ترمیم دندان، غذاهای نرم بخورید.
• غذاهای ولرم (نه خیلی گرم و نه خیلی سرد) بخورید.
• اگر می‌توانید گرمای غذا را تحمل کنید، سوپ گرم بخورید.
• حداقل 2 بار در روز با مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید و روزانه نخ دندان بکشید.
• از غذاهای بسیار سفت یا چسبنده که باعث آسیب به دندان می شوند خودداری کنید.
• اگر هر گونه ناراحتی، حساسیت یا تغییراتی را در ترمیم دندان، یا سایر دندان ها مشاهده کردید، فوراً جهت معاینه و در صورت لزوم درمان دندان اقدام نمایید.

مزایای ترمیم دندان

با ترمیم دندان می توان عملکرد دندان را بهبود بخشید و با اصلاح شکل و رنگ دندان، زیبایی دندان و لبخندتان چندین برابر می شود.

از کلیدی ترین مزایایی ترمیم دندان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ترمیم عملکرد دهان و دندان
• حفظ ساختار دندان
• پیشگیری از آسیب بیشتر یا از دست دادن دندان
• بهبود یا افزایش زیبایی دندان
• پشتیبانی از ساختار صورت
• تسکین درد هاس شدید دندانی
• ماندگاری و دوام طولانی مدت
• افزایش اعتماد به نفس